نخل ، درخت خرماست ، اما در اصطلاح مراسم سوگواری محرم ، به وسیله ای بزرگ و اتاقکی تابوت مانند گفته می شود که با پوشش سیاه و انواع شالهای رنگارنگ و آیینه و چراغ ... می آرایند و بعنوان سمبل تابوت سیدالشهداء (ع) در روز عاشورا در حسینیه ها و

صفحه 446

تکیه ها آن را بلند می کنند و به محل اجرای تعزیه می برند . « فلسفه آن چنین است که : اگر چه در کربلا نبودیم و جسم پاره پاره شهداء بر زمین ماند ، امروز سمبل جنازه آن عزیزان را با تشریفات و آذین بندی و با احترام تشییع می کنیم . و با چندین بارگرداندن در کوچه ها و محله ها با ندای یا محمد ، یا فاطمه ، یا علی ، یا حسن ، و یا حسین ، آن را با احترام بر زمین می گذارند . » (1351) نخل بندی ، نخل اراءیی ، نخل گردانی از اصطلاحات این سنت مذهبی است و در هند ، رواج بیشتری دارد . عموما مردم شهرها برای نخل ، قداست خاصی قائلند و بلند کردن آن را طی مراسم سنتی ویژه ای انجام می دهند . نخلها اغلب سنگین است و حمل و نقل آن را عده ای مردان قوی عهده دار می شوند . « نخل آراء » به کسی گویند که نخل محرم را می آراید ، نخل محرم ، نخل عزا ، نخل تابوت ، نخل ماتم نیز گفته می شود .

1351 - روزنامه کیهان ، ( گزارشی از مراسم عزاداری در میبد ) ، 9 / 4 / 73 ، ص 17 .